Doorgaan in portret formaat

ONH

App het verleden naar het heden met Street Museum NL

Lees meer

Verhaal Toren van Grote Kerk Muiden baken voor zeevaarders

Wandel langs de Vecht en over het Ravelijnspad in Muiden en je ziet dat hier historie is geschreven. Dat is in de eerste plaats te danken aan deze plek: de monding van de Vecht in het IJsselmeer – destijds nog de Zuiderzee. In deze buurt zouden zich al in de achtste eeuw vissers hebben gevestigd. In de tiende eeuw was in officiële stukken sprake van wat we nu Muiden noemen. Dit dorp mocht zich rond 1120 zelfs stad noemen, omdat het toen bepaalde stadsrechten ontving van de bisschop van Utrecht. En de Duitse keizer erkende deze rechten. Dat was wel zo belangrijk, want de keizer maakte in deze contreien toen de dienst uit.

Rond 1150 besloten de inwoners van dit havenstadje dat er in plaats van de oude kerk een nieuw gebouw moest komen. Dit werd de Grote of Sint-Nicolaaskerk. De kerk was gebouwd in romaanse stijl en had een imposante toren. Dat was voor schippers op zee een prima baken en bovendien kwam die toren goed van pas als een vijand of een groepje plunderaars het op het stadje gemunt had. Hier kon je je tenminste verschansen.

Grote Kerk Muiden.

De Grote Kerk aan de Kerkstraat in Muiden. Opvallend zijn...

Grote Kerk Muiden.

De Grote Kerk aan de Kerkstraat in Muiden. Opvallend zijn de kantelen op de toren. Beeld: collectie Nederlands Instituut voor Militaire Historie.

Kantelen

Het zal een heel karwei zijn geweest om de 28 meter hoge toren hier neer te zetten. Het gebruikte tufsteen moest immers over water helemaal uit Duitsland hierheen worden getransporteerd. Van de huidige toren hebben de kantelen nog het oorspronkelijke karakter. Vanaf de toren kon je het scheepvaartverkeer over de Vecht nauwlettend in de gaten houden en de stad zo nodig verdedigen. Dat was voor Utrecht van groot belang, omdat Muiden als voorhaven van de bisschopsstad fungeerde.

Hoog water

Deze kerktoren was aanvankelijk aan drie zijden vrij, de kerk was nauwelijks breder dan de toren. En omdat het water in de Vecht in het begin van de 13e eeuw nog wel eens bijzonder hoog wilde staan, was besloten de grond rond de toren te verhogen. Dat gold vanzelfsprekend ook voor de toenmalige entree tot het gebouw. Dat was in de jaren dat hier nog geen sluis lag om het waterpeil van de Vecht te reguleren. Het eb en vloed van de Zuiderzee was tot ver stroomopwaarts op de Vecht te merken.

Gezicht op Muiden.

Muiden in vroeger eeuwen. Op deze tekening van Jacobus St...

Gezicht op Muiden.

Muiden in vroeger eeuwen. Op deze tekening van Jacobus Stellingwerf uit 1721 valt de toren van de Grote Kerk duidelijk te herkennen. Collectie Noord-Hollands Archief. 1 topogr. tek.: pen in zwart, penseel in grijs. z.s. 137 x 200 mm.

Dreigend onheil

In de Grote of Sint-Nicolaaskerk, een laat-gotische pseudobasiliek, is een wandbord te zien dat herinnert aan een verschrikkelijke pestepidemie. Daarbij kwamen twee op de drie inwoners van Muiden te overlijden. Deze kerk is rond 1425 gebouwd ter vervanging van de romaanse Sint-Nicolaaskerk. De nieuwe kerk is groter dan de romaanse voorganger, maar de oude toren is gebleven. En net als vroeger werden bij dreigend onheil de klokken geluid, zoals bij brand of watersnood. In 1798 viel het besluit dat alle kerktorens – met name met oog op die alarmfunctie – in handen kwamen van de burgerlijke autoriteiten.
De Grote of Sint-Nicolaaskerk staat aan de Kerkstraat, niet pal aan de Vecht.

Dit is een routepunt van de Historische route Muiden.

Gerelateerde routes: Bakens in het landschapWestbatterij Muiden: fraai staaltje Hollands metselwerkDe Wal van MuidenDrukte van passanten bij Grote Zeesluis Muiden
Gerelateerde verhalen: Bakens in het landschapWestbatterij Muiden: fraai staaltje Hollands metselwerkDe Wal van MuidenDrukte van passanten bij Grote Zeesluis Muiden

Automatisch gerelateerde routes: Bakens in het landschapWestbatterij Muiden: fraai staaltje Hollands metselwerkDe Wal van MuidenDrukte van passanten bij Grote Zeesluis Muiden
Automatisch gerelateerde verhalen: Bakens in het landschapWestbatterij Muiden: fraai staaltje Hollands metselwerkDe Wal van MuidenDrukte van passanten bij Grote Zeesluis Muiden

0 reacties op Toren van Grote Kerk Muiden baken voor zeevaarders



U bent ingelogd als:


Schrijf een Reactie
Voeg je eigen verhaal toe Je eigen verhaal kun je via drie eenvoudige stappen toevoegen aan Oneindig Noord Holland