Doorgaan in portret formaat

ONH

App het verleden naar het heden met Street Museum NL

Lees meer

Verhaal Dirk van Reenen, honger-evacué bij de boeren

Dit item is onderdeel van de volgende campagne(s): VrijheidNH

Het is stikdonker en steenkoud als de kleine Dirk van Reenen – amper 9 jaar oud – moet opstaan. Hij gaat met zijn jongere broertje en ouders naar de Hilversumse Havenstraat. Hun moeder neemt huilend afscheid van haar twee zoons en zoent hen gedag door haar tranen heen. "Zal je goed op je broertje passen? En zorg ervoor dat jullie bij elkaar blijven!" sommeert ze Dirk. Rond half vijf stappen de broertjes in de open laadbak van een vrachtwagen, waarover een huif van bruin canvas is gespannen. Aan weerszijden is een witte cirkel met daarin een rood kruis geschilderd. Samen met een andere vrachtauto komt het transport in beweging. Pas vier maanden later zien de jongens hun ouders weer terug. Dirk is één van de 40.000 kinderen die tijdens de Hongerwinter van 1944-1945 vanuit de Randstad naar de boeren worden gebracht om aan te sterken.

Twee kinderen zoeken eten in de hongerwinter.

Beeld: Noord-Hollands Archief.

Twee kinderen zoeken eten in de hongerwinter.

Beeld: Noord-Hollands Archief.

Tijdens de reis hebben de kinderen geen idee waar ze naartoe worden gebracht. De bestemming is Ruinen, maar waar dat ligt weten ze niet. In de vrachtauto is het verschrikkelijk koud en donker. Onder een dun wollen dekentje zitten de kinderen urenlang opeengepakt op de laadvloer. Vlak voor de brug over de IJssel bij Zwolle worden de twee auto's langdurig staande gehouden door Duitse militairen en bij Staphorst moeten de kinderen in een greppel schuilen voor beschietingen. Wat later staan de vrachtwagens weer stil en worden de katholieke en protestantse kinderen van elkaar gescheiden. Uiteindelijk komen de kinderen stram en verkleumd aan in het Drentse dorp Ruinen.

Boterhammen met vruchtenhagel

In de pastorie van de Nederlands Hervormde kerk krijgen de kinderen boterhammen met boter en vruchtenhagel en een beker warme volle melk. Na de bizarre reis worden de kinderen op alfabetische volgorde afgeroepen en verdeeld over boerengezinnen in de omgeving. Dirk en zijn broertje Roelof kunnen niet terecht in hetzelfde gezin, maar worden wel vlak bij elkaar ondergebracht. Achter op de fiets worden Dirk en Roelof naar de twee gezinnen gebracht.

Bomen kappen wegens brandstofgebrek tijdens de hongerwinter.

Beeld: Noord-Hollands Archief.

Bomen kappen wegens brandstofgebrek tijdens de hongerwinter.

Beeld: Noord-Hollands Archief.

Terug in Hilversum

In juni 1945 keren Dirk en Roelof terug naar Hilversum. De oorlog is dan voorbij. Dit betekent echter niet dat alle ellende vergeten is. In de eerste naoorlogse jaren houdt de schaarste nog aan, kleding en voedsel blijven op de bon. De herinneringen aan de moeilijke tijd die nog maar zo kort geleden is blijven ook lang hangen. Er waren tijdens die laatste oorlogswinter nauwelijks brandstof, elektriciteit, medicijnen, eten, kleding of schoenen. De Nederlandse bevolking verpauperde. Dirk herinnert zich nog hoe de vlooien over de dekens in bed kropen.

"Hongertochten". De bevolking op weg om voedsel te halen in de buitengebieden.

Beeld: Noord-Hollands Archief.

"Hongertochten". De bevolking op weg om voedsel te halen in de buitengebieden.

Beeld: Noord-Hollands Archief.

Bevrijding en spoorwegstaking

Dat er van alle levensmiddelen zo weinig te krijgen was, had te maken met de bevrijding van zuidelijk Nederland. Dit had tot gevolg dat er geen steenkolen naar het bezette Nederlandse gebied konden worden vervoerd. Ook de Algemene Spoorwegstaking van 1944 veroorzaakte grote problemen. Als pressiemiddel zorgden de Duitsers ervoor dat er zes weken lang geen voedsel naar het westen van Nederland werd gebracht. De catastrofale ramp had tot gevolg dat 22.000 mensen stierven door ondervoeding, en nog eens 50.000 door ernstig besmettelijke ziektes die uitbraken door een gebrek aan medicijnen.

Terugkeer naar Ruinen

Ondanks de zware omstandigheden weet Dirk de oorlog te doorstaan. Meer dan zeventig jaar na afloop van de Tweede Wereldoorlog vindt hij het tijd om de mensen die hem en vele anderen tijdens de hongerwinter voor de dood hebben behoed, te eren. Op 22 maart 2017 keert meneer van Reenen terug naar het dorp waar hij 72 jaar eerder na de barre tocht in de open vrachtwagen aankwam. Hij plant dan een gedenkboom om zijn dank en waardering voor zijn helpers te laten zien.

Dit verhaal is gebaseerd op de overlevering van meneer Dirk van Reenen.

VrijheidNH

Ieder jaar gedenken we oorlogsslachtoffers en staan we stil bij het grote geluk om in vrijheid te kunnen leven. In 2017 is de Nationale Viering van de Bevrijding in Noord-Holland. Oneindig Noord-Holland maakt de verhalen en plaatsen van betekenis in tijden van oorlog en vrede, vrijheid en onvrijheid zichtbaar en tastbaar.De verhalen over vrijheid en onvrijheid in Noord-Holland vertellen kan alleen dankzij drie belangrijke opdrachtverstrekkers en partners: de Provincie Noord-Holland, het Nationaal Comité 4 en 5 mei en Bevrijdingspop Haarlem. Oneindig Noord-Holland verzamelt en bewaart zoveel mogelijk verhalen over vrijheid en onvrijheid voor de toekomst. Dit verhaal maakt onderdeel uit van deze campagne. Klik hier voor alle verhalen over vrijheid.

Gerelateerde verhalen: De oorlog van Elly TrapBen ik Henk, of Jack?Larense Berg-Stichting voor Joodse kinderenHet dodelijke slachtoffer van de Februaristaking

Automatisch gerelateerde verhalen: De oorlog van Elly TrapBen ik Henk, of Jack?Larense Berg-Stichting voor Joodse kinderenHet dodelijke slachtoffer van de Februaristaking

0 reacties op Dirk van Reenen, honger-evacué bij de boeren



U bent ingelogd als:


Schrijf een Reactie
Voeg je eigen verhaal toe Je eigen verhaal kun je via drie eenvoudige stappen toevoegen aan Oneindig Noord Holland