Doorgaan in portret formaat

ONH

App het verleden naar het heden met Street Museum NL

Lees meer

Middeleeuwse stadsmuur ontdekt

Ben je bezig met het slopen van een negentiende-eeuwse kade, kom je de resten tegen van een muur die een heel stuk ouder is, uit het jaar 1482 ongeveer. Het gebeurde tijdens de werkzaamheden aan de kademuur bij het Singel en het Kattengat in Amsterdam. Tijdens werkzaamheden werd een belangrijke en unieke vondst gedaan.

Amsterdam in vogelvlucht, 1538

Beeld: Cornelis Anthoniszoon, Collectie Amsterdam Museum

Amsterdam in vogelvlucht, 1538

Beeld: Cornelis Anthoniszoon, Collectie Amsterdam Museum

Aarden stadswallen

Het gaat om 27 stenen uit de middeleeuwse stadsmuur van Amsterdam. Voor het jaar 1480 werd Amsterdam ook al beschermd, maar dan door wallen van aarde met daarop een houten palissade. Rond 1300 lag er een wal achter de Nieuwendijk, maar Willem III van Holland trok na het beleg van Amsterdam in 1303 het privilege in om verdedigingswerken aan te leggen. De wal werd gedwongen afgegraven.

Pas 37 jaar later kwam er een nieuw bolwerk. Aan de nieuwe- en de oude zijde van de stad, aan weerszijden van de Amstel, kwamen nieuwe wallen. In 1385 kwamen hier nog eens twee nieuwe linies bij. Zo ontstonden Oudezijds Voorburgwal, Oudezijds Achterburgwal, Nieuwezijds Voorburgwal en Nieuwezijds Achterburgwal, die we vandaag de dag nog steeds kennen.

De middeleeuwse natuurstenen stadsmuur met daarboven negentiende-eeuws bakstenen metselwerk (Point Cloud Data Model). Beeld: Monumenten en Archeologie, gemeente Amsterdam.

Een stenen muur

In 1425 werd de stad uitgebreid en werd er opnieuw een wal aangelegd. Maximiliaan van Oostenrijk, destijds de machthebber over de Nederlanden, bezocht Amsterdam in 1481. Hij besloot dat de stad een stenen muur nodig had om zich te verdedigen tegen aanvallen van Gelre en Utrecht. Om de bouw van de muur te bekostigen stelde Amsterdam een nieuwe belasting in, de Honderdste penning.

De al met al ongeveer twintig jaar durende bouw begon in 1482. Het resultaat was een muur van ongeveer zes meter hoog die de hele stad omringde, behalve de haven aan het IJ. Dat is de muur waarvan nu een aantal grote stenen zijn gevonden.

Een veel bekendere rest van deze muur is nog altijd in het Amsterdamse straatbeeld te zien: de Schreierstoren. In 1494 werd de stadsmuur feestelijk ingewijd, maar ironisch genoeg waren de vestingwerken toen al verouderd door de opkomst van buskruit en ijzeren kogels.

Erg lang ging het dan ook niet goed. In 1512 vielen Gelderse troepen Amsterdam binnen en plunderden de Lastage aan de oostzijde van de stad. Bij de huidige Oudeschans werd daarop een arm van de Amstel uitgegraven tot buitenste verdedigingsgracht. De aarde die hierbij vrijkwam werd gebruikt voor een verdedigingswal. De Montelbaanstoren werd in 1516 gebouwd om dienst te doen als uitkijktoren.

Bouwput met de middeleeuwse stadsmuur aan het Singel. Beeld: Monumenten en Archeologie, gemeente Amsterdam.

Stadsmuur boven water

De stenen die nu boven water zijn gekomen bevonden zich onder de waterlijn en kwamen tevoorschijn nadat een negentiende-eeuwse stenen laag vanwege werkzaamheden verwijderd was. De stenen kunnen niet in de muur blijven zitten, maar de negentiende-eeuwse kademuur wordt wel gesloopt. Archeologen, Stadsdeel Centrum en het Ingenieursbureau Amsterdam overleggen nu hoe de bijzondere stenen behouden kunnen worden. Voorlopig blijven ze nog even zitten op dezelfde plaats als de afgelopen 535 jaar.

Gerelateerde verhalen: De Malle MontelbaanstorenOns' Lieve Heer op Solder toont beerputvondsten

Automatisch gerelateerde verhalen: De Malle MontelbaanstorenOns' Lieve Heer op Solder toont beerputvondsten

0 reacties op Middeleeuwse stadsmuur ontdekt



U bent ingelogd als:


Schrijf een Reactie
Voeg je eigen verhaal toe Je eigen verhaal kun je via drie eenvoudige stappen toevoegen aan Oneindig Noord Holland